Op 1 mei 2026 treedt het handelsluik van het EU–Mercosur-vrijhandelsakkoord voorlopig in werking. Daarmee zet de Europese Unie een belangrijke stap in haar internationale handelsstrategie. Het akkoord opent nieuwe perspectieven voor bedrijven, al blijven er ook aandachtspunten voor bepaalde sectoren.
Na meer dan 25 jaar onderhandelen wordt het akkoord nu gedeeltelijk toegepast tussen de Europese Unie en de Mercosur-landen Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay. In deze fase treden vooral de handelsafspraken in werking, zoals de afbouw van invoerrechten en een betere markttoegang. De volledige ratificatieprocedure loopt nog.
Het akkoord creëert één van de grootste vrijhandelszones ter wereld en voorziet in een geleidelijke afbouw van invoerrechten op een groot deel van de goederenstromen. Voor West-Vlaamse bedrijven liggen de opportuniteiten ruimer dan louter export.
Toch blijft ook voorzichtigheid geboden. Zuid-Amerikaanse spelers krijgen immers ook makkelijker toegang tot de Europese markt, wat de concurrentie hier doet toenemen, met mogelijk extra druk op prijzen en marges.
“Internationale handelsakkoorden zoals dit bieden duidelijke kansen voor onze bedrijven om nieuwe markten aan te boren en hun concurrentiekracht te versterken”, zegt Bert Mons, gedelegeerd bestuurder van Voka - Kamer van Koophandel West-Vlaanderen. “Maar die voordelen komen niet vanzelf: ondernemingen moeten zich goed voorbereiden en strategisch inzetten op zowel export als aankoop.”
Het akkoord geldt enkel voor producten die voldoen aan de preferentiële oorsprongsregels. Bedrijven moeten dus kunnen aantonen dat hun goederen aan deze voorwaarden voldoen en de juiste administratieve procedures volgen. In de praktijk blijkt die kennis vandaag nog niet altijd voldoende aanwezig, terwijl ze steeds belangrijker wordt. Met het groeiend aantal handelsakkoorden wordt een goed begrip van oorsprongsregels een essentiële hefboom om competitief te blijven.
Het akkoord blijft politiek gevoelig, onder meer door de impact op de landbouwsector en de verhoogde toegang voor bepaalde Zuid-Amerikaanse producten tot de Europese markt. Bovendien is de volledige inwerkingtreding nog afhankelijk van verdere goedkeuringen binnen de Europese Unie.
Het EU–Mercosur-akkoord biedt reële opportuniteiten, maar vraagt een doordachte aanpak. Bedrijven die actief inzetten op hun internationale strategie en hun kennis van handelsregels versterken, kunnen hier een duidelijk concurrentievoordeel uit halen.
“Voka West-Vlaanderen ondersteunt ondernemingen bij het analyseren van de impact van handelsakkoorden en helpt hen om concrete opportuniteiten te vertalen naar hun eigen activiteiten”, zegt Bert Mons nog. “Een performante strategie op vlak van internationalisering is immers cruciaal voor heel wat groeibedrijven.”