Voka West-Vlaanderen vraagt een grondige bijsturing van het voorontwerp Beleidsplan Ruimte Vlaanderen

Voka West-Vlaanderen onderschrijft de ambitie om Vlaanderen klimaatbestendiger en toekomstgerichter in te richten. Tegelijk stelt het vast dat het voorontwerp onvoldoende garandeert dat ondernemingen de ruimte krijgen die ze nodig hebben om te investeren en te groeien. Zonder gegarandeerde, direct uitgeefbare ruimte dreigen investeringen in Vlaanderen uitgesteld te worden of uit te wijken naar onze buurlanden.

Op 11 september 2026 legde minister van Omgeving en Landbouw Jo Brouns het voorontwerp Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) ter kennisname voor aan de Vlaamse Regering. Het plan moet het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV) vervangen en het ruimtelijk beleid richting 2040 uittekenen. Vandaag volgde de bespreking in de provincieraad, waar gedeputeerde Kelly Detavernier (N-VA) minister Brouns (CD&V) opriep om het voorontwerp alsnog stevig bij te sturen.

Het voorontwerp legt voor industrie een ondergrens vast van 62.600 hectare bestemde ruimte. Dat is 3.400 hectare minder dan de 66.000 hectare die het RSV vooropstelde. Het plan schat de behoefte aan ruimte voor niet-verweefbare bedrijvigheid op minstens 259 hectare per jaar, maar koppelt daar onvoldoende doelstellingen aan voor een effectief beschikbare voorraad. Bovendien dreigt een vast verankerde ondergrens in de praktijk als plafond te functioneren, omdat het voorontwerp niet voorziet in bijstelling bij wijzigende economische noden.

"We krijgen regelmatig vragen van West-Vlaamse ondernemers op zoek naar beschikbare ruimte om uit te breiden en te investeren. Als we niet inzetten op een aanbod dat direct en effectief beschikbaar is, dreigt onze eigen industrie te verhuizen", zegt Bert Mons, gedelegeerd bestuurder van Voka West-Vlaanderen.

Voor West-Vlaanderen dreigt een standstill

Het voorontwerp-BRV stelt ook een ruimtelijk-economische hoofdstructuur voor. Voor West-Vlaanderen omvat deze hoofdstructuur enkel de E17 Gent-Kortrijk, de E403 Kortrijk-Roeselare, de E40/A10 Brugge-Oostende en de A11 Brugge-Zeebrugge. Voka West-Vlaanderen vraagt die uit te breiden met de E403 Roeselare-Brugge, de A19 Kortrijk-Ieper, de N49/E34 tussen de Vlaamse zeehavens en de E40/A10 De Panne-Gent. Zo krijgt ook de grensoverschrijdende dynamiek met Duinkerke en Noord-Frankrijk een plaats.

Daarnaast kleurt het voorontwerp de provincie ruim in als ‘grote samenhangende landbouwgebieden’, terwijl West-Vlaanderen op vandaag al de grootste oppervlakte ‘herbevestigd agrarisch gebied’ heeft. Samen zet dat volgens Voka West-Vlaanderen een dubbele grendel op de uitbreiding van bestaande en de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen. Voka West-Vlaanderen pleit ervoor om ook in de landbouw aan te sturen op ruimteproductiviteit per hectare, in plaats van bijkomende hectaren.

"West-Vlaanderen is de agrofoodregio van Vlaanderen, en daar zijn we trots op. Maar onze economie is breder: ook maakindustrie, logistiek en de energietransitie hebben ruimte nodig. Onze ondernemingen dragen vandaag al het meeste bij aan het verhogen van de ruimteproductiviteit. Een adequaat ruimtelijk beleid vraagt aan elke actor meer rendement per hectare", zegt Bert Mons.

Tot slot dreigen lopende provinciale dossiers hun basis te verliezen. In 2017 kende de Vlaamse Regering aan de provincie West-Vlaanderen 130 hectare toe uit het reservepakket bedrijventerreinen van het RSV. Op basis daarvan werkt de provincie aan planprocessen in Roeselare, Waregem en Brugge. Het voorontwerp bevat geen enkele verwijzing naar dit reservepakket, waardoor jaren voorbereidend werk van de provincie en de betrokken gemeenten verloren dreigt te gaan.

"Onze provincie kampt al jaren met een tekort aan bedrijventerreinen. We zien bij de deputatie en administratie de ambitie om vaart te maken met deze lopende dossiers. Het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen moet voorzien in continuering van deze dossiers, zodat jaren werk van provincie en lokale besturen niet verloren gaat", besluit Bert Mons.